Podczas stosowania diety odchudzającej można spotkać się z ciągłymi wahaniami wagi, czyli z tzw. efektem jo-jo. Na początku się chudnie później znów tyje i ponownie chudnie i tak bez końca. Za każdym razem waga jest nieco większa niż wyjściowa. Podczas gdy decydujemy się na drakońska dietę tracimy wówczas tłuszcze, ale również i mięśnie. Różnica między komórkami tłuszczowymi a mięśniowymi polega na tym, że komórki tłuszczowe wchłaniają tłuszcz, dzięki czemu powiększają się, podczas gdy komórki mięśniowe przetwarzają tłuszcz na energię, dlatego przy utracie masy mięśniowej zmniejsza się zdolność do spalana tłuszczu. Podczas powrotu do normalnego jedzenia po kuracji odchudzającej nasz metabolizm tłuszczowy jest spowolniony i mniej wydajny z powodu utraconej tkanki mięśniowej. Dlatego organizm ma trudne zadanie borykając się ze zwiększoną ilością przyjmowanych kalorii, co w efekcie prowadzi do ponownego przybierania na wadze. Problem ten powtarza się, gdy próbujemy ponownie się odchudzać.

Czy owe częste zmiany masy ciała mają wpływ na nasze zdrowie?

Badania przeprowadzone w amerykańskim miasteczku Framingham wykazały, iż wahania masy ciała zarówno kobiet jak i u mężczyzn wpływają na wzrost umieralności oraz na zachorowalność umieralność powodu choroby wieńcowej serca.
W badaniu MRFIT ( Multiple Risk Factor Intervention Trial) wykazano, że efekt jo-jo zwiększa ryzyko choroby wieńcowej serca. Obserwacje dotyczyły zarówno osób palących jak i niepalących. Podobne wyniki osiągnięto w badaniu Western Electric Study, podczas którego obserwowano przez 25 lat około 2000 mężczyzn. Do badań zakwalifikowano tych, którzy w 1957 roku mieli 45-56 lat. Osoby te zostały podzielone na trzy grupy:
- pierwsza to ci, których zmiana masy ciała w ciągu 5 lat wyniosła 10%,
-druga grupa to osoby, które stopniowo tyły,
- trzecia grupa to mężczyźni, u których wahania wagi wyniosły poniżej 5% i uznano, że mieli oni stabilną masę ciała.

Z obserwacji wynikło, że umieralność powodu choroby wieńcowej serca w ciągu 25 lat obserwacji wyniosła:
- w pierwszej grupie 25%
-w drugiej grupie 15%
- w grupie trzeciej 14%.

Natomiast powodu raka umieralność wyniosła:
- w pierwszej grupie 7,1%
-w grupie drugiej 13,5%
- w grupie trzeciej 5,6%.

Obserwacje wykazały, że wahania masy ciała zwiększają ryzyko choroby wieńcowej serca natomiast nieznaczny wpływ mają na zachorowalność na nowotwory. Jednak stały wzrost wagi ciała nasila się ryzyko powstania raka, natomiast mniejszą rolę matu efekt jo-jo.

Częste zmiany masy ciała, czyli efekt jo-jo należy rozpatrywać w aspekcie zdrowotnym. Zwiększone spożycie tłuszczów zwierzęcych oraz powstanie otyłości, szczególnie brzusznej ma znaczenie dla rozwoju zaburzeń przemiany materii, które powodują wzrost liczby zgonów.

Efektem jo-jo zagrożone są osoby:
-z rodzin, w których wystąpiła otyłość,
- stosujące niewłaściwą metodę odchudzania.

Efektowi jo-jo można zapobiec II etapach.
I etap to właściwe odchudzanie polegające na stosowaniu wyłącznie racjonalnej diety, która opracowana została na podstawie naukowych przesłanek oraz na chudnięciu od 0,5 do1 kg tygodniowo.

W Ii etapie należy utrzymać wagę. Musimy ograniczyć spożycie o około 400 kcal w stosunku do zapotrzebowania energetycznego. Należy pamiętać o aktywności ruchowej oraz o nie jedzeniu przekąsek. Zabronione jest również stosowanie głodówek oraz diet jednoskładnikowych.